Quảng Ninh hiện có hơn 1,4 triệu dân với 21 dân tộc anh em. Người Kinh chiếm khoảng 87%, tập trung ở vùng đồng bằng ven biển và vùng mỏ. Các dân tộc thiểu số như Dao, Tày, Sán Dìu, Hoa, Sán Chay, Cao Lan… chủ yếu sinh sống ở các huyện miền núi Bình Liêu, Ba Chẽ, Tiên Yên, Đầm Hà và vùng biên giới Móng Cái.
Chính sự phân bố địa lý đặc thù: núi – biển – biên giới – vùng mỏ đã tạo nên những lớp văn hóa chồng xếp độc đáo, không nơi nào giống nơi nào. Đặc biệt, cộng đồng người Hoa sinh sống hàng trăm năm tại Móng Cái và Tiên Yên đã mang đến hơi thở văn hóa Quảng Đông rõ nét, từ kiến trúc đình chùa đến phong tục thờ cúng tổ tiên.
Yên Tử không chỉ là ngọn núi cao 1.068m mà còn là trung tâm Phật giáo lớn nhất miền Bắc thời trung đại. Vua Trần Nhân Tông (1258-1308) sau khi nhường ngôi đã lên Yên Tử tu hành, sáng lập Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử – dòng thiền mang tinh thần nhập thế đặc trưng Việt Nam.
Hệ thống chùa tháp từ chân núi đến đỉnh (chùa Trình, chùa Hoa Yên, chùa Một Mái, chùa Bảo Sái, thiền viện Trúc Lâm Yên Tử, chùa Đồng…) cùng hơn 200 bia đá và mộc bản chùa Vĩnh Nghiêm đã được UNESCO công nhận là Di sản Tư liệu thế giới. Tinh thần Trúc Lâm “cư trần lạc đạo” vẫn thấm sâu vào đời sống người dân Quảng Ninh hôm nay: sống giữa đời thường mà giữ được tâm thanh tịnh.
Quảng Ninh là tỉnh có nhiều di tích thờ nhà Trần nhất cả nước.
Nổi bật nhất:
Tín ngưỡng thờ “Thánh Trần” ở đây không chỉ là thờ anh hùng dân tộc mà còn kết hợp hài hòa với thờ Mẫu, thờ thần núi – thần biển, tạo nên một hệ thống tín ngưỡng đặc trưng vùng Đông Bắc.
Từ cuối thế kỷ 19, ngành than đã hình thành nên một tầng lớp công nhân đặc biệt với khẩu hiệu nổi tiếng “Kỷ luật – Đồng tâm”. Văn hóa người thợ mỏ Quảng Ninh là sự kết tinh của ý chí kiên cường, tinh thần đoàn kết và lòng biết ơn đất – thần Than.
Người dân vùng mỏ thờ Thần Cao Sơn – Thủy Tề (thần Núi – thần Nước) như những vị thần bảo hộ ngành than. Bảo tàng Quảng Ninh với kiến trúc “khối than đen bóng” bên bờ vịnh Hạ Long chính là biểu tượng hiện đại nhất cho văn hóa vùng mỏ – nơi lịch sử công nghiệp và văn hóa dân tộc hòa quyện.
Những phiên chợ tình Bình Liêu, lễ hội Then đàn tính hay con đường patrôl “sống lưng khủng long” giờ đây không chỉ là di sản mà còn trở thành điểm check-in văn hóa nổi tiếng.
Ngư dân Cô Tô, Vân Đồn, Quan Lạn từ bao đời nay vẫn giữ phong tục cúng cá Ông (cá voi) – vị thần bảo hộ người đi biển. Các lăng cá Ông cổ kính là nơi lưu giữ bộ xương cá voi dài hàng chục mét.
Tại Trà Cổ (Móng Cái), nghề làm nước mắm truyền thống hơn 300 năm và cột cờ biên giới lâu đời nhất Việt Nam là minh chứng cho văn hóa biên cương kiên cường nhưng cởi mở, giao thương Việt – Trung hàng trăm năm nay.
Quảng Ninh không chỉ là vùng đất của kỳ quan Vịnh Hạ Long, mà còn là bảo tàng sống về văn hóa đa dân tộc, di sản nhà Trần, tinh thần vùng mỏ và bản sắc biển đảo. Mỗi cung đường từ Yên Tử thiêng liêng, đền Cửa Ông cổ kính, nhà sàn người Dao giữa núi rừng Bình Liêu hay con đường biên giới đều kể một câu chuyện văn hóa riêng biệt.
Hãy một lần đặt chân đến Quảng Ninh để tự mình cảm nhận hơi thở của lịch sử và bản sắc dân tộc vẫn đang sống động từng ngày!
Bạn đang lên kế hoạch khám phá văn hóa Quảng Ninh?
Đừng lo lắng về di chuyển! Hãy để Dịch vụ cho thuê xe đi Quảng Ninh của Nam Anh đồng hành cùng bạn.
Hotline đặt xe ngay hôm nay: 0911.898.698
Hành trình khám phá văn hóa Quảng Ninh bắt đầu từ một chiếc xe chất lượng!
0911.898.698
